TW Hội Khuyến học Việt Nam - Chuyện dòng họ người Mông hiếu học điển hình ở vùng cao Lào Cai
TW Hội Khuyến học Việt Nam http://www.hoikhuyenhoc.vn
Chuyện dòng họ người Mông hiếu học điển hình ở vùng cao Lào Cai
15.04.2009

Hưởng ứng cuộc vận động; “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí minh, nhân dân các dân tộc vùng cao Bắc Hà (Lào cai) tích cực học tập và làm theo.
Cuộc vận động này đã thực sự đi vào cuộc sống, ngày một xuất hiện nhiều tấm gương cá nhân, tập thể tiêu biểu, điển hình có cách học và làm hay, sáng tạo, hiệu quả. Dòng họ Lý- người dân tộc Mông ở xã Bản Phố là dòng họ hiếu học điển hình ở vùng cao Lào Cai đã học tập và làm theo tư tưởng, lời dạy của Bác Hồ, thành lập chi hội khuyến học hoạt động có hiệu quả, con em được chăm lo học tập đầy đủ, trưởng thành, thành đạt, xứng đáng là những người công dân, cán bộ tốt đang ngày đem góp phần xây dựng quê hương, Đất nước ngày một đổi mới, giàu mạnh.

Những ngày cuối tháng 2 này, qua giới thiệu của Hội khuyến học xã Bản phố, chúng tôi đến thăm gia đình ông Lý Xuân diu, 56 tuổi, dân tộc Mông, ở thôn Bản Phố 2 Ba, gia đình hiếu học tiêu biểu nhất trong dòng họ Lý và ông Diu cũng là hội trưởng chi hội khuyến học dòng họ Lý hiếu học nổi tiếng khắp vùng cao Lào Cai (có ảnh ông Diu kèm theo). Ấn tượng đầu tiên khi bước vào ngôi nhà trình tường đất, lợp ngói trắng (nhà truyền thống của người Mông) đơn sơ, mộc mạc là ở khu chính diện nhà ông Diu, cạnh bàn thờ tổ tiên có treo ảnh Bác Hồ đang mỉm cười… Mặc dù bệnh khá nặng, nằm liệt giường cả tuần trời, khi chúng tôi tới, ông Diu vẫn cố đi nạng dậy ngồi đón tiếp. Trò chuyện cởi mở, ông Diu say sưa kể về gia đình và câu chuyện dòng họ Lý hiếu học học tập và làm theo Bác Hồ.

Trước đây, cũng như các hộ gia đình đồng bào dân tộc Mông ở vùng cao Lào Cai, hoàn cảnh gia đình ông Diu còn nhiều khó khăn, hưởng ứng phong trào; “bình dân học vụ”, “xoá nạn mùa chữ Mông trong vùng đồng bào Mông toàn quốc”, “bổ túc văn hoá” do Đảng, Nhà Nước, Bác Hồ phát động trong thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền bắc, đấu tranh giải phóng miền nam, thống nhất Đất nước. Trong 2 thập kỷ 50 và 60 của thế kỷ XX, cha ông Diu là Lý Seo Giả tham gia công tác làm cán bộ xã, qua quá trình làm việc có uy tín cao, được bầu đảm nhiệm cương vị chủ tịch xã. Với sự đoàn kết nỗ lực của Chính quyền, nhân dân và sự quan tâm đầu tư của Đảng, Nhà nước, Bản Phố trở thành vùng Mông điển hình tiêu biểu nhất toàn quốc trong các lĩnh vực thi đua ái quốc, đặc biệt là phong trào; “ xoá nạn mùa chữ Mông trong vùng đồng bào Mông toàn quốc”, … đã được Bác Hồ Gửi thư khen ngợi , nội dung thư được Bác Hồ uỷ quyền cho Báo Nhân Dân thừa lệnh đăng tải trên số 3149, ngày 8-11-192 xã Bản Phố được Uỷ ban hành chính tỉnh Lào Cai tặng cờ thi đua xoá nạn mù chữ Mông, cá nhân cha ông Diu- ông Lý Seo Giả được trao tặng huy hiệu Bác Hồ. Đặc biệt trong thư sau phần khen tặng, Bác Hồ khuyên dạy đồng bào Mông Bản phố sau khi xoá xong nạn mù chữ Mông, cần “bổ túc văn hoá”, nghe lời Bác Hồ, ông chủ tịch nghèo- Lý Seo Giả đã gương mẫu cho các con đi học, trong đó có ông Diu và vận động anh em họ Lý, đồng bào Mông Bản Phố cho con em đi học. Sau khi lập gia đình, học sư phạm, ông Diu được phân về dạy học tiểu học ở Bản Phố suốt 30 năm đến khi nghỉ. Nghe lời dạy của Bác Hồ, được cha truyền đạt lại và dạy bảo Ông Diu cho cả 6 ng­ười con đi học đầy đủ nên được bà con nghe theo cho con caíu đi học đầy đủ. Nhờ sự quan tâm chăm lo nuôi dạy, học tập của vợ chồng ông Diu, không phụ công cha mẹ, con cái ngoan ngoãn học tập, dèn luyện, tu dưỡng đạo đức tốt, trưởng thành, lập nghiệp, thành đạt, có 3 người con đã tham gia công tác tại các cơ quan ở Bắc Hà và huyện Si Ma Cai, 2 ngời con là giáo viên ở Bắc Hà va ngời con út đang học năm thứ nhất đại học sư phạm 1 Hà Nội. Các con của ông Diu luôn cố gắng phấn đấu rèn luyện trở thành cán bộ chủ chốt, giáo viên giỏi là Đảng viên ưu tú Đảng cộng sản Việt Nam, điển hình là người con thứ 3- Lý Xuân Thành, 33 tuổi, hiện là phó viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao huyện Si Ma Cai…Đây thực sự là niềm vui lớn, niềm tự hào, phần thưởng vô giá xứng đáng dành cho gia đình ông Diu.

Không chỉ chăm lo học hành cho con cái, trong 30 năm làm nghề giáo ở quê hương Bản Phố, cùng đồng vai cộng khổ, thấu hiểu đời sống đói nghèo của đồng bào do một trong những nguyên nhân chính là trình độ dân trí thấp, thiếu tri thức, hiểu biết vì vậy tâm huyết của ông Diu là dạy cho đồng bào cái chữ, góp phần nâng cao đời sống, ông Diu quan tâm chăm lo học hành cho con em bà con dân tộc Mông Bản phố, xoá mù cho người Mông Bản Phố. Không quản ngại vất vả, các buổi tối ông đến tận nhà bà con cho con em đi học đầy đủ, đã góp phần Bản phố trở thành điểm sáng giáo dục toàn diện ở Lào Cai, vận động bà con, các bác, chú, anh chị người Mông đi xoá mù chữ vào các lớp học buổi tối. Thấy ông Diu nhiệt tình lại gương mẫu cho con em đi học đầy đủ, trưởng thành, thành đạt, bà con dân tộc Mông “ưng cái bụng” lắm! nghe và làm theo ông Diu, đặc biệt năm 2000 khi đã nghỉ việc theo chế độ tại trường học do sức khoẻ yếu, từ đó đến hết năm 2004, trong suốt 5 năm, ông Diu vẫn tham gia đóng góp công sức xoá mù cho đồng bào Mông Bản Phố thông qua các lớp buổi tối, đã góp phần nâng cao dân trí địa phương, hiện nay, Bản phố là một trong những địa phương vùng đồng bào Mông ở Lào Cai hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học và chống mù chữ, xoá mù chữ, phổ cập giáo dục trung học cơ sở. Là điểm sáng giáo dục nổi bật nhất ở vùng cao Bắc Hà).

Tiếp câu chuyện, Ông Diu tâm sự; “niềm vui lớn nhất, công việc mà ông Diu mong muốn làm được khi tuổi đã “xế chiều”, sức khoẻ đã yếu, đặc biệt là đôi chân đã khiến ông thường xuyên nằm liệt giường, là ông Diu đã đứng ra vận động thành lập được chi hội khuyến học dòng họ, hoạt động hiệu quả…”.

Câu chuyện này bắt đầu khi Đảng, Nhà nước thành lập Trung ương hội khuyến học, phát động phong trào khuyến học… nhằm thúc đẩy phát triển sự nghiệp giáo dục và đào tạo đáp ứng công cộng đổi mới Đất nước. Với truyền thống gia đình, dòng họ đầy tự hào, là người giáo viên nhân dân tâm huyết ông Diu tích cực hưởng ứng phong trào, ông đã cất công ra tận Sở Giáo Dục và đào Tạo tỉnh Lào Cai gặp trực tiếp ông Cao Văn Tư, nguyên giám đốc Sở lúc đó và người anh họ của mình là ông Lý seo Chúng- nguyên phó giám đốc Sở, để hỏi về mục đích, ý nghĩa của phong trào, của hội khuyến học và việc thành lập, hoạt động ra sao? thấu hiểu, trở về quê hương Bản Phố, ông Diu đã đứng ra vận động thành lập chi hội khuyến học dòng họ Lý và cũng là dòng họ khuyến học đầu tiên, duy nhất ở tỉnh Lào Cai. Đầu tiên, ông đến tận nhà các các ông, bà, những người cao tuổi có uy tín nhất dòng họ Lý, trưởng các chi họ Lý để bày tỏ việc này. May mắn cho ông là dòng họ Lý ai nấy đều “hiếu học”, đặc biệt Bản Phố là vùng quê có truyền thống hiếu học, có nhiều người con thành đạt, trở thành nguyên thủ quốc gia như ông Giàng Seo Phử- Bộ trưởng- chủ nhiệm Uỷ ban dân tộc miền núi trung ương và nhiều lãnh đạo tỉnh, huyện nên mọi người đồng ý ngay. Chi hội khuyến học dòng họ Lý ra đời vào mùa xuân năm 2003, cụ Lý Seo Páo được bầu làm chủ tịch danh dự, hiện nay ông Diu là chủ tịch. Chi hội có quy chế hoạt động cụ thể rõ ràng, hoạt động của Hội rất nề nếp, hiệu quả, thu hút tất cả các gia đình dòng họ Lý tham gia. Thành công này đã thể hiện sự đoàn kết, nhất trí cao của dòng họ Lý làm theo lời Bác Hồ dạy là; “Đoàn kết, đoàn kết/thành công, thành công, đại thành công”, “ Hòn đá nặng…một người nâng không đặng/nhiều người nâng đặng”. Trong quá trình hoạt động, hàng năm, chi hội vận động thu hút các hộ gia đình tích cực tự nguyện quyên góp quỹ, hộ gia đình cán bộ, công chức 150 ngàn đồng trở lên/năm (tuỳ tâm có thể quyên góp thêm), hộ gia đình nông dân 100 ngàn đồng. Từ đó trích ra khen thưởng động viên con cháu học hành, tu dưỡng đạo đức tốt, hỗ trợ các gia đình khó khăn. Các gia đình dòng họ Lý thường xuyên trao đổi kinh nghiệm dạy dỗ, nuôi con cái học hành, cho các cháu học nhóm, cháu học giỏi kèm cặp, giúp đỡ cháu học yếu. Nhờ đó con cháu họ Lý học tập, tu dưỡng đạo đức tốt, nhiều cháu học giỏi, tu dưỡng tốt nổi tiếng ở các trường trong tỉnh, các trường chuyên nghiệp toàn quốc, nhiều cháu trưởng thành, công tác, thành đạt. Ông Diu cho biết là hiện dòng họ Lý huyết thống ở Lào Cai có 101 hộ gia đình, riêng ở Bản Phố có 90 hộ gia đình. Đã có 38 người là cán bộ chủ chốt, cán bộ, đảng viên trong toàn tỉnh. Có 9 cháu đang học cao đẳng và đại học.

Cả cuộc đời học tập và làm theo Bác Hồ, với sự hi sinh, cống hiến, chăm lo học hành cho con cái, có công lớn với việc chăm lo nuôi dạy, học hành cho con em dòng họ Lý qua việc thành lập, hoạt động của chi hội khuyến học dòng họ Lý. Sự nhiệt tình chăm lo học hành cho con em, xoá mùa chữ cho đồng bào Mông Bản Phố, ông Diu được mọi người tin yêu, kính trọng, học tập và làm theo, Đảng, Nhà nước, Chính quyền địa phương ghi nhận, tôn vinh. Gia đình ông diu được tôn vinh công nhận gia đình văn hoá, gia đình hiếu học tiêu biểu toàn quốc, cấp tỉnh, huyện, xã, thôn, bản. Năm 2004, ông Diu được vinh dự bầu là đại biểu đại diện cho tỉnh Lào Cai dự Đại hội biểu dương gia đình hiếu học toàn quốc. Năm 2005, dự Đại hội biểu dương gia đình hiếu học tỉnh Lào Cai. Ông được trao tặng nhiều huy hiệu, bằng khen, giấy khen của Bộ giáo dục, Trung ương Hội khuyến học, của tỉnh và địa phương. Nhìn những bằng, giấy khen được treo khắp nhà, chúng tôi thực sự cảm động, kính trọng, khen ngợi ông Diu, Ông Diu từ tốn nói; “ Tất cả là nhờ cụ Hồ- người là tấm gương sáng mà cả đời tôi học tập và làm theo, tôi còn nhớ lời Bác là; “Học nữa, học nữa, học mãi…/Vì sự nghiệp 10 năm trồng cây/Vì sự nghiệp trăm năm trồng người… Bác Hồ đã soi đường, chỉ lối để tôi và dòng họ Lý làm theo để có cuộc sống ấm no, hạnh phúc hôm nay, con cháu ngoan ngoãn, thành đạt…”.

Hiện nay, người con trai út của ông Diu đã đi học đại học sư phạm, ở nhà chỉ còn vợ chồng già, mấy năm nay, sức khoẻ ông Diu đã yếu, những cơn đau, nhất là đau chân đã khiến ông phải dung đôi nạng để đi, nhiều lúc nằm liệt giường ở viện, ở nhà hàng tháng… đã khiến ông trông hốc hác, yếu đi song đôi mắt ông vẫn “sáng ngời” khi trò chuyện với chúng tôi cho dù giọng nói yếu ớt. Ông nói bây giờ con cháu đi công tác, đi học, lập gia đình ở riêng cả rồi! vợ chồng già cũng buồn khi vắng con nhưng cũng vui, hạnh phúc an ủi lắm khi chăm lo, giáo dục các con nên người. Mấy năm vừa rồi, Đảng ta phát động cuộc vận động; “học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, khi khoẻ, ngồi trò chuyện với anh em, họ hàng và bà con, ông Diu vẫn kể nhiều câu chuyện về tấm gương Bác Hồ mà ông Biết, bảo bà con người Mông mình phải học và làm theo Bác Hồ. Hàng tháng khi các con cháu về thăm, ông vẫn căn dặn, dạy dỗ là phải tích cực học tập và làm theo lời Bác Hồ, phải cố gắng phấn đấu rèn luyện là người cán bộ, giáo viên tốt xứng đáng với truyền thống vẻ vang, tự hào của dòng họ Lý nổi tiếng hiếu học học tập và làm theo lời Bác Hồ.

Câu chuyện gia đình ông Lý Xuân Diu và dòng họ Lý- dòng họ người Mông hiếu học nhất Lào Cai thực sự là điển hình cá nhân, tập thể học tập và làm theo Bác Hồ, cần được học tập, làm theo nhân rộng./.
Trong bài viết này của Ông Tráng Xuân Cường Đài TT-TH Bắc Hà gửi cho chúng tôi đã kèm theo rất nhiều ảnh chụp những phần thưởng cao quý của Đảng và Nhà nước phong tặng cá nhân, dòng họ Người Mông nêu trên. Nhưng vì điều kiện kỹ thuật, băng thông đường truyền hạn chế bởi vậy chúng tôi không thể đưa hết hình ảnh lên được. Rất mong tác giả và bạn đọc lượng thứ.l
URL của bản tin này::http://www.hoikhuyenhoc.vn/modules.php?name=News&op=viewst&sid=1247
© TW Hội Khuyến học Việt Nam contact: khuyenhocvn@gmail.com